Skip to main content
Archief Column

De verwarde mens

By 1 januari 2015september 29th, 2019No Comments

Door Hans Marechal

Gemeenten, politie en opvangorganisaties zoals o.a. het Leger des Heils, slaan alarm. Er is een toename van incidenten met “verwarde mensen” . Iedere dag lees je in de kranten wel een verhaal dat er overlast is veroorzaakt door een verward persoon. Ook instanties als woningcoöperaties melden vaker overlast. Buurtbewoners ervaren last van hun medebewoners omdat ze midden in de nacht geconfronteerd worden met keiharde muziek of schreeuwende mensen. Wat is er toch aan de hand? Zorgen wij niet goed meer voor onze ‘verwarde mensen” ? Moet de overheid niet ingrijpen?

Nu is het echt niet zo dat alle verwarde mensen, mensen zijn met een psychiatrische achtergrond. Nee, ook iemand die dronken, boos of verdrietig is kun je aanmerken als verward. Maar de overlast die zij veroorzaken, mits een beetje gecontroleerd begeleidt of gewoon door afwachten, gaat vanzelf over. Overlast door verwarde mensen ten gevolge van een psychiatrisch ziektebeeld gaat niet zomaar over. Sterker nog, ik durf te stellen dat een psychiatrisch ziekte niet te genezen is, zoals je wel een griepje of gebroken been als genezen kunt verklaren. Een mens met een psychiatrisch ziekte kan wel herstellen! Herstellen betekent in dit geval in rollen die ze ten gevolge van hun psychiatrische ziekte zijn kwijtgeraakt of mogelijk nooit hebben gehad. Denk hierbij aan rollen als vader/moeder/broer/zus, maar ook collega, buurman/vrouw of vrijwilliger. De professionele hulpverlening in de psychiatrie heeft zich getransformeerd naar het begeleiden in dat proces van rolherstel. Natuurlijk zijn er nog interventies als iemand acuut psychotisch wordt.

En ja, er zijn medicijnen die daar ondersteunend in zijn, maar genezen, nee! Wat echter bitter hard nodig blijft voor mensen met een psychiatrisch ziektebeeld is ondersteuning en begeleiding in het normale leven, soms de rest van hun leven. Daar ligt ook het probleem van deze tijd. Jarenlang zijn er zogenaamde zorg innovatieve programma’s opgezet, betaald door de overheid. Door actieve lobby vanuit de antipsychiatrie, maar ook door de doelgroep zelf, zijn er programma’s opgezet voor dagbesteding, wonen, werken en leren.. Bewezen succesvolle initiatieven werden gekoesterd en als model gepresenteerd. De verwarde mens had een plek gekregen. Ook erkenning trouwens. Erkenning dat begeleiding noodzakelijk was in het dagelijkse leven.

Het is dezelfde overheid geweest die gemeend heeft deze vorm van zorgverlening af te schaffen en over te hevelen naar de gemeente. U weet wel, de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. Omdat de lobby voor deze groep mensen ( 1 op de 4-5 mensen trouwens heeft direct of indirect te maken met een psychiatrisch probleem!) achterwege is gebleven, is veel “begeleiding” wegbezuinigd. Onder het mom van meedoen en participeren. Ook in Weert zijn deze voorzieningen weg. Het DAC Weert werd ingeruild voor mogelijkheden op Perron C, maar ook dit gaat verdwijnen. Wat overblijft zijn verspreid over de stad voorzieningen, welke bedoeld zijn voor iedereen. Het kost echter vertrouwen, laagdrempeligheid, begeleiding en sfeer, voordat deze doelgroep zich er thuis gaat voelen. Of andere doelgroepen dat accepteren is nog maar de vraag.

Het is dan ook opmerkelijk en eerlijk gezegd vreemd dat de huidige minister Schippers een taskforce groep in het leven heeft geroepen om onderzoek te doen naar de toename van verwarde mensen.

In mijn vorige baan heb ik jaren geleden al gewaarschuwd voor de gevolgen als gelden voor ondersteuning en begeleiding zouden wegvallen voor mensen met een psychiatrische achtergrond. Niet alleen bij gemeenten, ministerie van VWS maar ook bij leden van de Tweede Kamer. Het zijn dezelfde mensen die nu verantwoordelijk zijn voor dit beleid.

Moraal van dit verhaal: Overheid: bezint eer gij begint!

Hans Marechal